Gist en rijsmiddelen - definities
Door Redactie Bakhulp.nl · Laatst bijgewerkt op
Een rijsmiddel laat baksels rijzen door koolzuurgas (CO2) vrij te maken in het deeg of beslag. Er zijn twee categorieen: biologisch (gist, zuurdesem - levende organismen) en chemisch (bakpoeder, baking soda - reageren op vocht of zuur).
Gist heeft tijd nodig om te werken en geeft brood en deegwaren hun typische smaak en structuur. Chemische rijsmiddelen werken direct en zijn voor snelle baksels zoals cake, muffins en pannenkoeken.
Begrippen
- Verse gistook: bakkersgist, perse gist
Verse gist is een vochtig blokje (ca 70% water) levende Saccharomyces cerevisiae. Houdbaar 1-2 weken in de koelkast, of 3 maanden ingevroren. Activeer in handwarm vocht voor gebruik.
Gebruik: Brood, pizzadeeg, briochedeeg. Dosering: 21 g per 500 g bloem.
Meer over Verse gist- Droge gist (instant)ook: instant gist, droge bakkersgist
Droge gist is gevriesdroogde, granulaire gist. Instant droge gist mag direct bij de droge ingredienten zonder activeren. Houdbaar 1-2 jaar onaangebroken.
Gebruik: Brood, broodjes, pizzadeeg. Dosering: 7 g per 500 g bloem.
Meer over Droge gist (instant)- Zuurdesemook: desem, starter, sourdough
Zuurdesem is een levende cultuur van wilde gisten en melkzuurbacterien in een papje van bloem en water. Geeft brood een typische zure smaak en lange houdbaarheid. Vraagt dagelijks voeden.
Gebruik: Zuurdesembrood, no-knead brood, focaccia.
- Bakpoederook: baking powder
Bakpoeder is een mengsel van natriumbicarbonaat, een zuurpoeder en maizena. Reageert in twee fases (bij vocht en bij hitte) - werkt in elk beslag, ook zonder zuur in het recept.
Gebruik: Cake, muffins, pannenkoeken, snelle broden. Dosering: 1-2 tl per 200 g bloem.
Meer over Bakpoeder- Baking sodaook: natriumbicarbonaat, zuiveringszout, NaHCO3
Baking soda is puur natriumbicarbonaat. Reageert alleen met een zuur (karnemelk, yoghurt, citroensap, cacao, bruine suiker) - zonder zuur smaakt het baksel zeperig.
Gebruik: Pannenkoeken met karnemelk, chocolate chip cookies, soda bread. Dosering: ca 1/4 tl per 100 g bloem.
Meer over Baking soda- Hertshoornzoutook: ammoniumcarbonaat, bakkersammonia
Hertshoornzout is een ouderwets chemisch rijsmiddel (ammoniumcarbonaat). Geeft extreem knapperige koekjes maar moet volledig uit het baksel verdampen - alleen voor dunne, droge baksels.
Gebruik: Speculaas, kruidnoten, pepernoten.
Lees verder
De Bakbrief
Gratis nieuwsbrief · Praktische baktips · In je inbox
Voor thuisbakkers die het beter willen doen
Word een betere thuisbakker
- Praktische baktips, kort en concreet
- Antwoorden op veelvoorkomende bakproblemen
- Nieuwe tools en uitleg het eerst in je inbox